عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )

366

تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )

و ابو الحسن تدبير كردند ، و ابو على عمال تاش را بگرفت ، و مالى عظيم بستد . و ابو الحسين مزنى را باز داشتند ، اندر حال بيمار شد و بمرد ، و ابو محمد عبد الرحمن بن احمد الفارسى را بوزارت بنشاندند . و غلبهء ابو على و فايق بسيار شد . آخر بران قرار گرفت : كه نيشاپور تاش را ، و بلخ فايق را ، و هرات ابو على راه ، و بادغيس و كنجرستاق [ 1 ] و قهستان ابو الحسن را باشد . تاش به نيشاپور آمد ، و طاعنان او فرصت يافتند به بد گفتن و تحريض [ 2 ] و تضريب . و بد محضرى هميكردند ، تا تاش را معزول كردند ، و عبد الرحمن را از وزارت باز نشاندند ، اندر ماه ربيع الاول سنه ست و سبعين و ثلثمائه [ 3 ] و سپه‌سالارى خراسان به امير ابو الحسن دادند ، و نسا و باورد تاش را دادند . چون تاش خبر عزل بشنيد ، به سرخس بيستاد ، و سوى نسا نيز نرفت . و ابو سعيد شيبى [ 4 ] و عبد اللّه بن محمد بن عبد الرزاق در نيشاپور بودند . چون امير ابو الحسن بيامد ، شهر بپرداختند ، و بنزديك تاش شدند ، و . . . نظم [ 5 ] او را بديدند . و امير ابو الحسن اندر نيشاپور شد . تاش بيامد ، و شهر برو حصار كرد ، و على بن حسن بن بويه ، تاش را مدد فرستاد ( 205 ) تا حرب كردند . و ابو الحسن شهر بپرداخت و سوى قهستان رفت ، و ( از ) ابو الفوارس بن ابى شجاع [ 6 ] مدد خواست . ابو الفوارس دو هزار مرد فرستاد . و فايق نيز بيامد ، و ( به ) نيشاپور آمدند ، و تاش را هزيمت كردند . و اين هزيمت هفتم شعبان بود سنه سبع و سبعين و ثلثمائه .

--> [ ( 1 - ) ] معرب گنج روستا ( حدود العالم 93 ) ناحيت وسيعى بود بين بادغيس و مرو الرود كه دو منزل از هرات فاصله داشت و بغشور و پنجده در آن واقع بود ( مراصد 1180 ) . [ ( 2 - ) ] هر دو : تحريص . ولى تحريض برغلانيدن است . [ ( 3 - ) ] تاريخ يمينى 47 : و صرف عبد الرحمن بعبد اللّه بن عزيز . [ ( 4 - ) ] ابو سعيد شيبى ملقب به شيخ الدولتين ( يمينى 51 ) . [ ( 5 - ) ] اصل : و سل نطم ؟ ب و سل نظم ؟ كلمهء پيش از نظم خوانده نشد : [ ( 6 - ) ] مراد شرف الدوله ابو الفوارس شير دل ( شير زيل ) بن عضد الدوله ابو شجاع فنا خسرو است ( 340 - 379 ه . )